Ik ritste mijn jas los en haalde opgelucht adem. Wat een stortbui, maar hier was het droog. Ik trok mijn kraag met een snelle beweging recht en liet de druppels er vanaf vallen. Een druppel viel in mijn nek en ik rilde even. Met een lichte zucht streek ik met mijn hand door mijn natte haren. Wanneer ze droog waren, had ik licht krullende, goudblonde haren tot iets over mijn schouders. Dan haalde ik mijn hand door mijn haren, zodat de voorste plukken speels op mijn voorhoofd vielen. Nu mijn haar echter nat was, had het meer weg van stro. Er met mijn hand door heen strijken, was eigenlijk vergeefse moeite: plukken haar hingen in slierten langs mijn gezicht.
Mijn enige charme was nu nog mijn blik. Mijn groene ogen met bruine vlekjes. Menig jongen had mij al verteld hoe betoverend ze waren en daar maakte ik dan ook gebruik van. Ik liet mijn groene kijkers door de ruimte gaan. Ik voelde me vrij.

Plotseling zag ik hem en ik keek. Hij ving mijn blik op. Een kort moment, twee tellen misschien. Maar die twee tellen dat mijn kijkers op hem vielen, leek de hele wereld stil te staan.

Zijn guitige blik was het eerste wat mij was opgevallen. Nee, eigenlijk was alles me in één keer opgevallen. Zijn lichtgrijze ogen lachten en er lag een vrolijke glinstering in. Aan zijn donkere, warrige haardos was veel aandacht besteed zodat het een zorgvuldige warboel vormde. Zijn haren waren ook nat, zoals de mijne, maar het zijne zag er nog steeds piekfijn uit en het leek hem niet te deren dat hij nat was. Zijn dunne lippen lagen geplooid in een glimlach om zijn rechte, witte tanden.
Zijn huid was licht gebruind, geen zonnebankbruin. Dit alles lag in een rond gezicht, wat hoorde bij een lang lichaam. Geen slungelig lichaam, integendeel. Hij was stevig en gespierd, maar niet té. Eigenlijk was hij perfect, was mijn enige conclusie.
Zijn jas was nat en hij had, net zoals ik, zijn jas met een opgeluchte zucht los geritst en op dat moment zag ik hem. En hij mij.

Onze ogen raakten elkaar in dat ene korte moment. De wereld stond stil, maar mijn wereld werd twee tellen lang alleen gevormd door zijn ogen. Een regendruppel gleed omlaag en bleef aan mijn wimpers kleven. Ik knipperde met mijn ogen. Te lang. Dat moment begon de wereld weer te draaien en was ik hem kwijt. Dacht ik. Hij kwam naar mij toe, legde een hand op mijn schouder en glimlachte naar me. Ik keek in zijn ogen en wist dat we verbonden waren.
De wereld? Die deed er niet meer toe.

Wie heeft er een vriend nodig?

Op een dag, ik was een eerstejaars op de middelbare school, zag ik een jongen uit mijn klas naar huis lopen. Het was Kyle. Het leek erop dat hij al zijn boeken bij had. Ik dacht bij mezelf, “waarom zou iemand op vrijdag al zijn boeken mee naar huis nemen? Wat een nerd!”

Ik had een druk weekend voor de boeg (feestjes en een voetbalwedstrijd met mijn vrienden op zaterdagmiddag), dus haalde ik gewoon mijn schouders op en liep verder. Op dat moment zag ik een groep kinderen naar hem toe rennen. Ze gooiden zijn boeken op de grond en lieten hem struikelen, zodat hij in de modder viel. Zijn bril vloog weg en landde zo’n drie meter verderop. Hij keek op en ik zag het verdriet in zijn ogen.

Mijn hart ging naar hem uit. Dus holde ik naar hem toe en toen hij overeind krabbelde zag ik tranen in zijn ogen. Ik gaf hem zijn bril en zei: “Die gasten zijn eikels. Ze moeten eens een leven zoeken.” Hij keek me aan en zei: “hé, bedankt!” Er lag een glimlach op zijn gezicht. Het was een echt dankbare glimlach.

Ik hielp hem met zijn boeken en vroeg waar hij woonde. Hij bleek vlak bij mij te wonen en ik vroeg waarom ik hem nooit eerder gezien had. Hij had daarvoor op een particuliere school gezeten.

Ik zou nooit omgegaan zijn met een jongen van een particuliere school. Maar we hebben de hele weg naar huis gepraat en ik droeg een paar van zijn boeken. Hij bleek echt een toffe jongen te zijn. Ik vroeg of hij zin om mee te gaan voetballen met mijn vrienden. Hij zei ja. We zijn het hele weekend met elkaar opgetrokken en hoe beter ik hem leerde kennen, hoe meer ik hem mocht. Mijn vrienden dachten er ook zo over.

Op maandagmorgen ging Kyle met dezelfde stapel boeken weer richting school. Ik hield hem tegen en zei: “jongen, jij kweekt echt spieren met zo’n stapel boeken elke dag!” Hij lachte alleen maar en gaf me een paar boeken van de stapel.

In de komende vier jaar werden Kyle en ik de beste vrienden. Toen we laatstejaars waren, begonnen we over vervolgopleidingen na te denken. Kyle besloot om naar Georgetown te gaan en ik ging naar Duke. Ik wist dat we altijd vrienden zouden blijven, dat de afstand geen probleem zou zijn. Hij wilde arts worden en ik wilde het serieus aanpakken met een sportbeurs.

Voor onze klas zou Kyle de afscheidsrede houden. Ik plaagde hem de hele tijd dat hij een nerd was. Voor de examenuitreiking moest hij een toespraak voorbereiden. Ik was zo blij dat ik niet degene was die daar moest gaan staan om te spreken.
Op de dag van de examenuitreiking zag ik Kyle. Hij zag er fantastisch uit. Hij was een van die jongens die zichzelf echt gevonden had tijdens de middelbare school. Hij was gegroeid en zag er goed uit met zijn bril. Hij had meer afspraakjes dan ik en alle meiden waren weg van hem. Man, soms was ik jaloers op hem.

Vandaag was zo’n dag. Ik zag dat hij nerveus was voor zijn toespraak. Dus ik gaf hem een klap op zijn schouder en zei: “Hé, grote jongen, je zult het geweldig doen!” Hij keek naar me met zo’n dankbare blik en glimlachte. “Bedankt,” zei hij.

Hij schraapte zijn keel en begon met zijn speech. “De examenuitreiking is een tijd om de mensen te bedanken die je door de jaren op school heen hielpen. Je ouders, je leraren, je broers en zussen, misschien een trainer… maar vooral ook, je vrienden. Ik sta hier om jullie allemaal te vertellen dat een vriend voor iemand zijn het beste geschenk is dat je iemand kan geven. Ik ga jullie een verhaal vertellen.”

Ik keek vol ongeloof naar mijn vriend toen hij het verhaal begon te vertellen van de dag dat we elkaar ontmoet hadden. Hij was van plan geweest zelfmoord te plegen dat weekend. Hij vertelde hoe hij zijn kluisje had leeggeruimd zodat zijn moeder het later niet hoefde te doen en dat hij zijn spullen naar huis wilde brengen. Hij keek me moeizaam aan en gaf me een aarzelende glimlach.

“Gelukkig werd ik gered. Mijn vriend redde me van het onuitspreekbare.”

Ik hoorde de menigte naar adem snakken toen deze knappe, populaire jongen iedereen vertelde over zijn meest kwetsbare moment. Ik zag zijn ouders naar me kijken en ze gaven me zo’n zelfde dankbare lach. Tot dat moment had ik geen idee gehad hoe dankbaar die lach was.

Onderschat nooit de kracht van je daden. Met een klein gebaar kun je het leven van iemand veranderen. Positief en negatief.

“Friends are angels who lift us to our feet when our wings have trouble remembering how to fly.”

Maar wacht, laat me dit even uitleggen. Ik zal bij het begin beginnen.

Ik hou van de bibliotheek. Ik kom er al jaren, al sinds ik lezen kan. Er zijn altijd wel een aantal series boeken geweest, waaraan ik verslaafd ben geweest. Zo heb ik alle Pinkeltjes gelezen. Alle boekjes van Wipneus en Pim ook. De Kameleon. Pietje Bell. Suske en Wiske. Je kan het zo gek niet verzinnen of ik heb het wel gelezen.
En waarom? Omdat ik zo graag in de bibliotheek kwam. Ik hield van de sfeer, van het hele proces van boeken lenen. Bij de bibliotheek binnenkomen, mijn tas legen en alle boeken netjes aan de meneer of mevrouw bij de balie geven.
Dan, na de goedkeuring van meneer of mevrouw, de bibliotheek verder in lopen en op m’n knietjes bij de kast vallen om te kijken of er nog boeken staan uit een serie die ik nog niet gelezen heb. En als ik het wel had gelezen, begon ik opnieuw.
Uiteindelijk raakte ik zo verzot op lezen en op de bibliotheek, dat ik ook boeken voor volwassenen ging lezen. Ik heb wel eens problemen ermee gehad. Dan zei mevrouw of meneer dat ik die boeken nog niet lenen mocht, omdat ik een jeugdpasje had. Meestal kreeg ik ze echter gewoon mee.

Wat heb ik ook een gesprekken gevoerd met de mensen van de bibliotheek. Als ik voor school iets zocht, ging ik het aan ze vragen en later bij het afstempelen vroegen ze of ik alles gevonden had. Of ze vroegen belangstellend iets over de boeken die ik meenam, bijvoorbeeld wanneer ik een opvallende stapel bij had.
Ja, ik hou van de ‘bieb’. Ik kom er graag en ken elk plekje. De leesplek, de plek met de fijnste bank, de plek waar je het rustigst kan zitten, de plek waar de leukste boeken staan. Ik hou ervan om door de rijen met kasten te lopen, vol boeken.

Maar dat is nu allemaal voorbij, die goeie ouwe tijd. Vanochtend struinde ik weer eens door de biblitoheek. Ronddwalend van de ene kast naar de andere, een boek bekijken en terugzetten. Uiteindelijk met een paar boeken liep ik naar de uitleenbalie om daar mijn boekjes te laten scannen door de meneer of mevrouw van de bibliotheek.
Er lag ook een briefje met als aanhef ‘geachte klant’. Altijd fijn om te lezen, dat je als geachte klant wordt beschouwd, dus ik pakte de brief. Al na de eerste regels wenste ik echter dat ik het niet gezien had:

In de periode van maandag 8 juni tot en met zaterdag 4 juli is Bibliotheek Zwanenveld in verband met een herinrichting gesloten. De huidige inrichting is verouderd.(…) Er komt o.a. een leescafé, gezellige zitjes en hoekjes die u het idee geven in uw eigen huiskamer te zitten. (…)
De media die u mee naar huis wilt nemen, gaat u voortaan zelf uitlenen. Daarvoor worden er een tweetal uitleenpunten geplaatst waar u met behulp van uw lenerspas alles wat u wilt lenen zelf kunt registreren. Hierdoor ontstaat bij het personeel meer tijd om u als klant te adviseren over allerlei onderwerpen.

Nee, nee, nee! Wie heeft daar nu weer om gevraagd! Ik hoef niet in mijn eigen huiskamer te zitten, anders zat ik daar wel. En wat als ik nu eens helemaal geen advies hoef van het personeel?
Ik wil gewoon de praatjes met de aardige meneer en mevrouw van de bibliotheek. De belangstellende vragen van de mensen over mijn boekenkeus. Ik wil geen stomme automaten.
Zeggen die automaten, als ik een boek leen: “goede keus?” Nee! En ik verwacht niet dat het personeel zomaar naar me toekomt om even te zeggen dat het een of ander een goede tip is. Nee, die zullen wel wachten tot iemand met een vraag naar hun komt.
Maar wie zegt dat ik vragen heb? Ik ken de bibliotheek door en door, het is “mijn bieb”.
Ik zie me voortaan al boeken zoeken: naar binnen, boeken in de automaat gooien, wat titels zoeken, opnieuw in een automaat gooien en de bibliotheek weer uit.
Ik verheug me er nu al op.

Dus automatisering, vooruitgang? Wat mij betreft: achteruitgang! Het beetje menselijke contact wat je bij de bibliotheek hebt, gaat zo totaal verloren.
De computer is handig, maar je kan te ver gaan. En die automaten, dat gaat me te ver.